EEN LEVEN GELEDEN

HOE HET BEGON?

In tegenstelling tot veel collega-schrijvers vind ik signeersessies altijd heerlijk om te doen. Ze zijn mijn enige kans op persoonlijk contact met mijn lezers. De boekenwinkel op Fifth Avenue, het vlaggenschip van de ruim zevenhonderd vestigingen van de grootste boekenhandelaar van de VS, drie verdiepingen hoog, barst net niet uit zijn voegen. Zeker geen complete verrassing, maar toch zonder meer ego strelend om te zien dat mensen nog steeds bereid zijn om achter een lange rij aan te sluiten voor iets simpels als een handtekening en een paar woorden van mij.

Brianna had me al voor dag en dauw wakker gemaakt. Vermoedelijk bevond ik me toen net in de vierde fase van de non-remslaap: de diepste slaaptoestand. IJskoude douchestralen hielpen me vervolgens herinneren in welke stad we zijn en wat we hier gaan doen. Ik had er meteen zin in.

Nadien keek ik met vertedering toe hoe mijn kleine meid de nagels van mijn handen en voeten lakte, zoals ze dat op jonge leeftijd al graag deed. Intussen besloten we om niet beneden, maar in de suite te blijven en in onze badjassen, onopgemaakt en de haren warrig, te ontbijten. Op ons verzoek serveerde de roomservice de versgebakken broodjes en bagels, fijne vleeswaren, gerookte zalm, muesli, versgeperst sap en Illy koffie op het balkon. Genietend van de prille ochtendzon boven een ontwakend New York en vooral van de blikken van Brianna had het ontbijt me voor de verandering goed gesmaakt.

Vlak voordat Brianna naar de badkamer was vertrokken, zorgde ze er voor dat ik als een dolgelukkige moeder op het balkon achterbleef. Meer dan een zoen op mijn voorhoofd en de verklaring dat ze van me houdt, waren daar niet voor nodig geweest. Zeker een sigaret lang heb ik met een glazige blik, waardoor een neurochirurg verminderde hersenactiviteit zou kunnen vermoeden, omlaag gestaard naar Central Park. Uiteraard met een hand om de reling geklemd. Voordat ik ook van het balkon stapte om me aan te kleden en op te maken, besloot ik om vandaag met Brianna in Central Park te gaan wandelen. Met mijn kleine meid van dertig jaar.

‘Mam, even een pauze?’ vraagt mijn dochter op zachte toon in mijn oor na bijna vijf kwartier onafgebroken boeken signeren. Ik knik dankbaar. Ik snak naar een sigaret.

Op een barkruk aan een partytafel, een tamelijk armetierige rookplek voor het personeel, uit het zicht van de bezoekers van de boekhandel, geniet ik met overgave van een sigaret. Voor de schijn neem ik ook af en toe een slokje van de koffie. Onderwijl observeer ik Brianna die verderop druk in gesprek is met de filiaalmanager zodat ik ongestoord nicotine tot me kan nemen.

Mijn dochter lijkt op mij, maar dan zonder lachrimpels. Ze heeft mijn goudblonde haar, alleen ver voorbij haar schouders, zoals ik het vroeger droeg. Als ik in haar glinsterende, diepbruine ogen kijk, lijkt het alsof ik voor de spiegel sta. Maar ook onze stemmen, onze lach, onze wijze van lopen, zelfs onze manier van mopperen is hetzelfde. Wij zijn moeder en dochter, en iedereen kan dat zien en horen.

Halverwege mijn tweede sigaret word ik ineens overvallen door het paniekerige besef hoe belangrijk Brianna voor me is. Zonder haar ben ik niets, zou ik niets kunnen. Schrijven is voor mij belangrijk, maar zij is en zal altijd van levensbelang zijn voor mij. Zonder haar ben ik stuurloos, als een schip zonder roer. Zij is de reden van mijn bestaan. Zij is de reden waarom ik blijf doorgaan.

Ik knik als ze naar me kijkt. Ik heb genoeg nicotine in me om verder te kunnen. Voordat we de winkel inlopen, omhels ik haar even innig. Zonder iets te zeggen, ga ik weer achter de tafel zitten. Brianna duikt naast me op en omhelst mij op haar beurt. Alsof we alleen zijn in de bomvolle boekhandel drukt ze smakkend een kus op mijn voorhoofd en verdwijnt vervolgens zonder een woord te hebben gezegd weer naar de achtergrond. Dat is Brianna: net haar moeder.

Vele handtekeningen, korte en minder korte, veelal ongedwongen en soms stroeve gesprekken later, blik ik langs de rij wachtenden die alleen maar langer lijkt te worden. Om vroegtijdig te kunnen inschatten wie er voor mijn tafel zal verschijnen, kijk ik graag een paar mensen vooruit. Ik zet een handtekening, knoop een gesprekje aan en terwijl een vrouw met een gelukzalige uitdrukking en een gesigneerd boek de tafel verlaat, laat ik mijn blik weer langs de rij wachtenden gaan.

Een gezicht springt er plots tussenuit. Niet langer dan een seconde. Misschien wel korter. Ik kijk vlug terug, maar zie het niet meer. Terwijl ik mijn slaaptekort de schuld geef glimlach ik naar de man aan de andere kant van de tafel. Nadat ik naar zijn naam heb gevraagd, zet ik een handtekening en schrijf er een opmerking boven. In de tussentijd gluur ik zo nu en dan langs hem naar de rij.

Ik vraag me af of ik mesjokke ben geworden, of veel handtekeningen zetten Alzheimer kan opwekken, of chronisch slaaptekort spontane krankzinnigheid kan veroorzaken. Zou te weinig whisky hallucinaties tot gevolg kunnen hebben? Voordat ik mezelf antwoord heb kunnen geven, zie ik het gezicht weer. Nu langs het echtpaar dat nerveus draaiend en giechelend voor mijn tafel staat. Ditmaal blijf ik het zowaar zien. Nog zes mensen en dan zal ik zekerheid hebben omtrent mijn geestesgesteldheid.

De jongeman, ergens rond de dertig, staart me de hele tijd aan zoals ik hem denkelijk aangaap. Ik kijk van hem weg en terug, vaker dan ik wil. Hoe langer ik hem zie, hoe minder ik mijn ogen geloof. Opeens voel ik een diepe compassie met iedereen die aan paniekaanvallen lijdt. Mijn adem stokt alsof iemand mijn strot dichtknijpt. Druppeltjes zweet glijden langs mijn rug alsof ze over een spiegelgladde glijbaan omlaag roetsjen. En ik heb de grootste moeite om uit mijn woorden te komen en om een handtekening te zetten. Niet omdat mijn vingers trillen, maar omdat ik vergeten ben hoe dat moet.

‘Alles goed, mam?’ klinkt zacht naast me. Ik kijk Brianna aan en knik glimlachend, bang dat mijn stem mij helemaal zal verraden.

Dan verschijnt hij aan mijn tafel. Een blik in zijn zeeblauwe ogen geeft me zekerheid. De wijze waarop hij naar me glimlacht dubbele zekerheid. En zijn stem driedubbele zekerheid.

‘Het boek is voor mijn vader en…’

Zonder hem te laten uitpraten gris ik het boek met een hoofdknikje uit zijn handen. Ik sla het open, weifel even, en begin dan te schrijven. Hij kijkt me verrast aan als ik het hem weer aanreik. De verbazing in zijn gezicht groeit nadat hij mijn woorden heeft gelezen. Hij heeft een tel nodig om zich te hervinden.

‘Zou ik u later kunnen spreken, mevrouw Miller?’

‘Beter van niet,’ reageer ik onbedoeld snauwerig. Ik probeer mijn bitsheid goed te maken met een glimlachje en gebaar dan vlug naar de twee meisjes achter hem dat ze naar de tafel kunnen komen.

Hij kijkt teleurgesteld en loopt dan weg.

Vier handtekeningen later trek ik het niet meer. Met een smoesje sluit ik me in een toilet op. Het begint met een paar tranen. Ten slotte huil ik zowat mijn ogen uit mijn hoofd.